Integracja sensoryczna

Co to jest Integracja sensoryczna?

Wszystkie informacje odbierane ze świata docierają do nas poprzez zmysły. Zwykle nie jesteśmy świadomi zachodzących procesów, gdyż odbywają się one w obrębie ośrodkowego układu nerwowego na poziomie podświadomości.

Układ nerwowy człowieka odbiera i rejestruje bodźce płynące ze zmysłów:

  • dotyku
  • równowagi (układ przedsionkowy)
  • czucia głębokiego (układ proprioceptywny)
  • smaku
  • wzroku
  • słuchu
  • węchu

Bodźce odbierane są przez siedem układów zmysłowych i przewodzone do mózgu, w którym zachodzi przetwarzanie informacji. Integracja sensoryczna oznacza, że wszystkie wrażenia zmysłowe zostają zebrane w jedną spójną całość.

Prawidłowe zintegrowanie wszystkich wrażeń sensorycznych jest podstawą prawidłowego funkcjonowania. Jeśli doświadczenia dziecka w odbiorze i przetwarzaniu bodźców płynących ze zmysłów podstawowych są złe lub niepełne, to nie jest ono w stanie nauczyć się złożonych czynności, takich jak czytanie lub pisanie, i opanowanie ich sprawia mu ogromne trudności.

Tylko przez własne aktywne i różnorodne działania dziecko uczy się rozumieć otoczenie.

U kogo stosuje się metodę Integracji Sensorycznej (SI)?

Metoda SI jest wykorzystywana w pracy z dziećmi:

  • o prawidłowym rozwoju intelektualnym z trudnościami w nauce szkolnej w tym m.in.:
    • z problemami ruchowymi – słaba koordynacja i równowaga,unikanie zabaw na huśtawce, karuzeli lub nadmierne poszukiwanie takich zabaw, problemy z nauką jazdy na rowerze, opóźniony rozwój ruchowy, niezgrabne, niezborne ruchy, nadruchliwość, wzmożona męczliwość, problemy z samoobsługą np. ubieraniem się.
    • z problemami szkolnymi i trudnościami w uczeniu się – obniżony poziom sprawności manualnej i graficznej, problemy ze skupieniem uwagi, czytaniem, pisaniem i zapamiętywaniem, słaba motywacja.
    • z problemami logopedycznymi – opóźniony rozwój mowy, niektóre wady wymowy.
    • z nadmierną wrażliwością lub zbyt małą wrażliwością na bodźce – dotykowe, wzrokowe, słuchowe, węchowe, smakowe.
    • z problemami z zachowaniem, zła relacja z grupą rówieśniczą –
    • labilność emocjonalna, impulsywność, trudności z dostosowaniem się do nowej sytuacji, niska samoocena, nadpobudliwość psychoruchowa ADHD
  • oraz w nauce szeroko pojętej u dzieci z:
    • niepełnosprawnością umysłową,
    • zespołem Downa,
    • autystycznymi,
    • niedowidzącymi,
    • mózgowym porażeniem dziecięcym,
    • zaburzeniami werbalno-słuchowymi,
    • niemowlętami z grupy ryzyka.

Dziecko z zaburzeniami integracji sensorycznej prezentuje więcej niż jedno z powyższych objawów. Jeśli podejrzewacie Państwo, że wasze dziecko pasuje do tego obrazu, to powinno ono być poddane badaniu przez wykwalifikowanego terapeutę integracji sensorycznej. Wyniki takiego badania wykażą, czy proces integracji sensorycznej jest zaburzony czy nie oraz przedstawi obszary, w jakich te problemy występują.

Badanie składa się ze standaryzowanych testów oraz usystematyzowanej obserwacji reakcji dziecka na stymulację sensoryczną, obserwację postawy, równowagi, koordynacji oraz ruchów gałek ocznych. Terapeuta Integracji Sensorycznej może dodatkowo przeprowadzić obserwację swobodnej zabawy dziecka i może poprosić o informacje dotyczące dotychczasowego rozwoju dziecka oraz jego typowych zachowań. Całkowite badanie trwać może od 1,5 do 3 godzin.

Po przeprowadzonym badaniu zostaniecie Państwo poinformowani o jego wynikach. Terapii Integracji sensorycznej kierowana jest w pierwszej kolejności do dzieci z trudnościami w uczeniu się. Może być też stosowana jako metoda komplementarna w usprawnianiu dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym, autystycznych, upośledzonych umysłowo i niewidomych. Terapia i teoria SI może być wykorzystywana w działalności profilaktycznej.

Stymulując prawidłowy rozwój dzieci już od wieku niemowlęcego, szczególnie w przypadku tzw. grupy ryzyka okołoporodowego, zapobiegamy późniejszym nieprawidłowościom rozwojowym. Terapia Integracji Sensorycznej jest zazwyczaj dla dziecka przyjemnością. Otoczenie terapeutyczne jest wyposażone w różnorodny sprzęt taki jak: zjeżdżalnie, platformy do huśtania, liny do wspinania, koła do wskakiwania, trapezy do huśtania.

Dla dziecka terapia jest zabawą i może taką wydawać się dorosłym. Ale jest to jednocześnie ciężka praca, bo pod kierunkiem wykwalifikowanego terapeuty dziecko jest w stanie osiągnąć sukces, który prawdopodobnie byłby niemożliwy w całkowicie spontanicznej zabawie. Faktem jest, że wiele dzieci z problemami Integracji Sensorycznej nie potrafi bez pomocy bawić się efektywnie i w sposób zorganizowany. Tworzenie atmosfery zabawy nie służy jedynie przyjemności.

W takiej atmosferze dziecko jest bardziej zaangażowane w aktywności i robi większe i szybsze postępy niż dziecko niezaangażowane. Przy terapii stosuje się ćwiczenia takie by były wyzwaniem dla uczestnika i stymulowały jego mózg. Muszą być dostosowane do poziomu rozwojowego dziecka, nie mogą jednak być zbyt łatwe czy zbyt trudne. Ciągłe balansowanie na granicy możliwości dziecka poprawia organizacje OUN, wpływa na zmianę zachowania w sferze motorycznej i emocjonalnej, poprawę funkcji językowych i poznawczych a przede wszystkim przejawia się lepszą efektywnością uczenia się.