Logopedia

Terapia logopedyczna

Korygowanie i zmiana utrwalonych wzorców jest procesem długotrwałym i trudnym dla dziecka, ponieważ dużo dzieci trafia do specjalistów zbyt późno – najczęściej wówczas, gdy niewłaściwa postawa artykulacyjna jest już u dziecka zmechanizowana, utrwalona.

Potrzeba wówczas wiele czasu i wysiłku, aby zmienić ten nawyk. Często nawet jeśli uda się logopedzie uzyskać u dziecka właściwe brzmienie głoski, to utrwalenie jej i automatyzacja nie może obejść się bez udziału rodziców. To, czego dziecko nauczy się w gabinecie logopedycznym, musi być wielokrotnie powtarzane również poza miejscem terapii.

W Gabinecie logopeda prowadzi diagnozę i terapię logopedyczną dla dzieci już od niemowlaka.

Profilaktyka logopedyczna:

  • profilaktyka rozwoju mowy u dzieci z grup ryzyka;
  • wczesna diagnostyka odruchów fizjologicznych ważnych dla rozwoju artykulacji;
  • działania zapobiegające nieprawidłowościom w rozwoju artykulacji;
  • opieka logopedyczna nad dzieckiem z obciążonym wywiadem ciążowo – okołoporodowym.
  • ćwiczenia i zabawy logopedyczne dla dzieci mające na celu zapobieganie wadom wymowy i głosu;
  • ćwiczenia stymulujące prace analizatorów wzroku, słuchu i ruchowego;
  • ćwiczenia kształtujące słuch fonematyczny oraz prawidłową analizę i syntezę słuchową i wzrokową.

Terapia logopedyczna dla dzieci w wieku 2-3 lat:

  • diagnoza logopedyczna;
  • wielozakresowa terapia opóźnionego rozwoju mowy;
  • diagnoza i terapia niepłynności mówienia.

Terapia logopedyczna dla dzieci w wielu przedszkolnym i szkolnym:

  • terapia zaburzeń rozwoju mowy;
  • usuwanie wad wymowy;
  • terapia afazji, dyslalii, alalii, dysfazji, dysleksji.

Terapia logopedyczna dla młodzieży i dorosłych:

  • kształcenie poprawnej wymowy;
  • emisja i higiena głosu;
  • usuwanie wad wymowy;
  • usuwanie złych nawyków mówienia;

Konsultacje logopedyczne :

  • diagnozowanie wszelkich nieprawidłowości w rozwoju narządów artykulacyjnych
  • wydawanie opinii i zaświadczeń.

Neurologopedia

Terapia afazji i dysfazji:

Terapia osób z uszkodzeniami neurologicznymi po przebytych urazach i udarach mózgu (afazja ruchowa, czuciowa, ruchowo – czuciowa).

Terapia dyzartrii:

Terapia osób u których trudności z mową wynikają z nieprawidłowej pracy mięśni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych, spowodowanej uszkodzeniami odpowiednich struktur mózgowych.

Terapia ma na celu poprawę komunikowania się z otoczeniem przez usprawnianie uszkodzonych grup mięśni.

Terapia mowy dla dzieci z następującymi problemami:

  • upośledzenie umysłowe;
  • autyzm i zaburzenia ze spektrum autyzmu;
  • zespół Aspergera;
  • zespół Downa;
  • zaburzenia neurorozwojowe i ogólnorozwojowe;
  • porażenie mózgowe;
  • afazja (ruchowa, czuciowa, ruchowo – czuciowa), dysfazja, dyzartria.

Organizacja zajęć:

Praca odbywa się regularnie min. 1 raz w tygodniu. Ilość spotkań zależy od potrzeb, postępów terapii oraz preferencji rodziców (w przypadku terapii dziecka). Na każdym spotkaniu przekazujemy informacje zwrotne dotyczące przebiegu zajęć oraz wskazówki na temat samodzielnej pracy rodzica z dzieckiem.

Czas trwania zajęć od 45 – 60 minut.

Podstawowe informacje o rozwoju mowy

Dobry początek dla mowy dziecka to stymulacja i wspomaganie właściwego jej rozwoju od poczęcia – czyli od momentu, kiedy rozpoczyna się proces jej kształtowania.

Pierwszy okres życia płodowego jest najważniejszy dla kształtowania się odruchów, istotnych dla rozwoju mowy. Jakość pierwszych reakcji dziecka warunkujących mowę, można ocenić już w momencie urodzenia, gdyż poziom ich ukształtował się w okresie płodowym. Wykorzystanie możliwości rozwojowych, z jakimi dziecko przychodzi na świat, zależy od czynników środowiskowych w jakich żyje dziecko oraz sposobu jego pielęgnacji. Rozumienie mowy u dziecka rozpoczyna się od pierwszych chwil jego życia.

Leon Kaczmarek (Ojciec polskiej logopedii) wyróżnia cztery podstawowe etapy rozwoju mowy:

Okres melodii (0-1)

Pierwszy krzyk noworodka tuż po narodzinach jest bardzo ważny, bowiem jest to moment zaczerpnięcia pierwszego oddechu. Pierwszy krzyk noworodka jest oznaką jego życiowej aktywności, ale również potwierdzeniem funkcjonowania narządów mowy. Matka dość szybko uczy się odczytywać potrzeby dziecka po rodzaju krzyku. Może on sygnalizować dyskomfort spowodowany mokrą pieluszką, głód, zmęczenie, przegrzanie, ból a także pragnienie kontaktu z matką.

W miarę nabywania doświadczeń dziecko zaczyna kojarzyć krzyk z przywołaniem bliskiej osoby, a w ten sposób opanowuje pierwszą formę komunikowania się ze światem dorosłych. Ponadto charakterystyczne dla tego okresu jest głużenie i gaworzenie.

W 2 – 3 miesiącu życia dziecko głuży, czyli wydaje specyficzne dźwięki o przypadkowym miejscu artykulacji, które nie mieszczą się w systemie fonetycznym języka. Brzmią jak gli, tli, kli, gla, bli, ebw itp. Głużenie u dzieci jest oznaką dobrego samopoczucia, początkowo ma charakter samorzutny a następnie pojawia się już jako reakcja na widok bliskiej osoby. bezwarunkowy. Należy pamiętać, że głużą także dzieci głuche.

Około 6 miesiąca życia dziecko zaczyna gaworzyć, czyli powtarzać dźwięki zasłyszane z otoczenia. Jest to duży krok na drodze rozwoju mowy. Wielką radość sprawia dziecku parskanie, prychanie, powtarzanie szeregu sylab : ma-ma…, ba-ba…, ta-ta…, la-la… Sylaby te nie mają jeszcze dla dziecka konkretnego znaczenia. Gaworzenie dostarcza dziecku nowych wrażeń słuchowych, dzięki którym przekonuje się, że odpowiednie ułożenie narządów mowy powoduje wydawanie odpowiednich dźwięków.

Dzięki nabywaniu takich umiejętności, jak spostrzegawczość, skupienie uwagi, dziecko około 10 miesiąca życia przejawia tendencję do powtarzania własnych i zasłyszanych słów (echolalia), które doskonali metodą prób i błędów. Kojarzenie wielokrotnie powtarzanych dźwięków ze wskazaniem odpowiedniej osoby lub przedmiotu prowadzi do wypowiadania ze  rozumieniem pierwszych słów : mama, tata, baba, lala. Umiejętność tą zdobywa dziecko około 1 roku życia. W słowniku dziecka możemy już zaobserwować samogłoski a, o, u, e, y, i oraz spółgłoski m, p, b, t, d.

Okres wyrazu (1-2)

W tym okresie dziecko zaczyna powtarzać wyrazy samorzutnie lub za zachętą opiekunów. Kaczmarek pisze, że „w odróżnieniu od dawnych słów (z 3 kwartału), którymi była tylko melodia względnie jego forma głosowa o artykulacji niewyraźnej, te nowe są już prawie identyczne lub wprost identyczne z wyrazami ogólnej mowy.” W wieku 14 – 15 miesięcy niemowlę coraz częściej zaczyna nazywać przedmioty. W wieku 18 miesięcy zaczyna samodzielnie pracować nad poszerzaniem słownika czynnego.

Wszystkie wypowiedzi dziecka w tym okresie są jednowyrazowe, przeważają rzeczowniki i czasowniki. Pod koniec tego okresu pojawia się zdanie proste. Artykulacja głosek w poszczególnych wyrazach jest tylko zbliżona do normalnej.

Okres zdania (2-3)

W tym okresie wyłaniają się poszczególne kategorie gramatyczne, wzbogaca się słownik, ustala się system fonologiczny, choć na razie pasywnie. Jest to trudny proces. Wypowiedzi często zbudowane są niezgodnie z tradycją językową, a ich postać foniczna (realizacja fonemów) odbiega nie tylko w szczegółach od normalnej, ale jest często zgoła inna, bo reprezentowana przez nieadekwatne głoski.

Dziecko umie jednakowoż dobrze wymawiać wszystkie samogłoski oraz spółgłoski, których artykulacja jest widzialna. Początkowo dziecko buduje zdania proste, złożone z dwóch lub trzech wyrazów i stopniowo przechodzi do dłuższych – cztero – pięcio wyrazowych.

Charakterystycznym zjawiskiem w tym okresie jest „poprawianie” mowy dorosłych, którzy chcąc przypodobać się dziecku mówią do niego spieszczoną mową. Świadczy to o różnicowaniu słuchowym prawidłowej i nieprawidłowej wymowy słów znanych dziecku, co jest wyraźnym symptomem rozwoju słuchu fonematycznego. Dziecko jeszcze nie potrafi poprawnie wymawiać wszystkich głosek, ale słyszy błędy w wypowiedzi i poprawia ją : ne eka, a eka – nie mówi się zeka, tylko rzeka. W trudniejszych zestawieniach głoski zostają często zastępowane łatwiejszymi o zbliżonym miejscu artykulacji. Mowa dziecka staje się zrozumiała już nie tylko dla najbliższego otoczenia.

Okres swoistej mowy dziecięcej (3-7)

Dziecko prowadzi już swobodne rozmowy, posługując się rozbudowanymi sygnałami dwuklasowymi, lecz zasady ich budowania nie są jeszcze utrwalone. W związku z rozwojem sprawności językowej wzrasta liczba pytań zadawanych przez dziecko, nawet do ponad czterdziestu dziennie.

Do połowy tego okresu dzieci zaczynają zdobywać umiejętności zupełnie poprawnej artykulacji. Po 4 roku życia partie mózgu odpowiedzialne za rozwój mowy osiągają swoją dojrzałość. Przyjmuje się, że na tym etapie mowa dziecka jest już dostatecznie rozwinięta i od tej pory podlega jedynie udoskonaleniom.

W wieku ok. 6 lat wszystkie głoski powinny być już artykułowane w sposób prawidłowy (źródło: Leon Kaczmarek, Nasze dziecko uczy się mowy, Lublin,1981r).

Opóźniony rozwój mowy

W dzisiejszych czasach opóźniony rozwój mowy dziecka to dość częste zjawisko. Powodem, dla których dziecko może opóźniać się z wydawaniem dźwięków i nauką języka mogą być fizyczne nieprawidłowości w obrębie aparatu artykulacyjnego oraz / lub problemy ze słuchem. Dziecko niedosłyszące może mieć trudności w rozumieniu, naśladowaniu i używaniu mowy. Do przejściowej lub trwałej utraty słuchu mogą prowadzić zakażenia ucha, zwłaszcza te nawracające lub przewlekła obecność płynu w jamie bębenkowej.

Właściwie leczone choroby ucha nie muszą mieć wpływu na słuch i mowę dziecka. U niektórych dzieci z opóźnieniami rozwoju mowy istota problemu leży w nieprawidłowej koordynacji ruchowej, a więc na linii przekazywania bodźców z mózgu do mięśni i innych struktur anatomicznych, zaangażowanych w mowę. Dzieci te mają trudności z używaniem warg, języka i żuchwy do wydawania dźwięków.

Opóźniony rozwój mowy może być również oznaką opóźnień rozwojowych dziecka.